<?xml version="1.0"?>
<feed xmlns="http://www.w3.org/2005/Atom" xml:lang="bn">
	<id>https://bn.bhikitia.org/index.php?action=history&amp;feed=atom&amp;title=%E0%A6%86%E0%A6%A8%E0%A7%8D%E0%A6%A4%E0%A6%83%E0%A6%B8%E0%A7%80%E0%A6%AE%E0%A6%BE%E0%A6%A8%E0%A7%8D%E0%A6%A4_%E0%A6%A8%E0%A6%A6%E0%A7%80</id>
	<title>আন্তঃসীমান্ত নদী - সংশোধনের ইতিহাস</title>
	<link rel="self" type="application/atom+xml" href="https://bn.bhikitia.org/index.php?action=history&amp;feed=atom&amp;title=%E0%A6%86%E0%A6%A8%E0%A7%8D%E0%A6%A4%E0%A6%83%E0%A6%B8%E0%A7%80%E0%A6%AE%E0%A6%BE%E0%A6%A8%E0%A7%8D%E0%A6%A4_%E0%A6%A8%E0%A6%A6%E0%A7%80"/>
	<link rel="alternate" type="text/html" href="https://bn.bhikitia.org/index.php?title=%E0%A6%86%E0%A6%A8%E0%A7%8D%E0%A6%A4%E0%A6%83%E0%A6%B8%E0%A7%80%E0%A6%AE%E0%A6%BE%E0%A6%A8%E0%A7%8D%E0%A6%A4_%E0%A6%A8%E0%A6%A6%E0%A7%80&amp;action=history"/>
	<updated>2026-07-16T03:52:28Z</updated>
	<subtitle>এই উইকিতে এই পাতার সংশোধনের ইতিহাস</subtitle>
	<generator>MediaWiki 1.42.3</generator>
	<entry>
		<id>https://bn.bhikitia.org/index.php?title=%E0%A6%86%E0%A6%A8%E0%A7%8D%E0%A6%A4%E0%A6%83%E0%A6%B8%E0%A7%80%E0%A6%AE%E0%A6%BE%E0%A6%A8%E0%A7%8D%E0%A6%A4_%E0%A6%A8%E0%A6%A6%E0%A7%80&amp;diff=12144&amp;oldid=prev</id>
		<title>কবুতর: &quot;&#039;&#039;&#039;আন্তঃসীমান্ত নদী&#039;&#039;&#039; হল এমন ধরনের নদী যা অন্তত এক বা একাধিক দেশের রাজনৈতিক সীমান্ত অতিক্রম করে। এই সীমান্ত কোনো দেশের অভ্যন্তরস্থ সীমান্ত বা আন্তর্জাতিক সীমান্ত হতে পার...&quot; দিয়ে পাতা তৈরি</title>
		<link rel="alternate" type="text/html" href="https://bn.bhikitia.org/index.php?title=%E0%A6%86%E0%A6%A8%E0%A7%8D%E0%A6%A4%E0%A6%83%E0%A6%B8%E0%A7%80%E0%A6%AE%E0%A6%BE%E0%A6%A8%E0%A7%8D%E0%A6%A4_%E0%A6%A8%E0%A6%A6%E0%A7%80&amp;diff=12144&amp;oldid=prev"/>
		<updated>2025-03-06T10:21:41Z</updated>

		<summary type="html">&lt;p&gt;&amp;quot;&amp;#039;&amp;#039;&amp;#039;আন্তঃসীমান্ত নদী&amp;#039;&amp;#039;&amp;#039; হল এমন ধরনের নদী যা অন্তত এক বা একাধিক দেশের রাজনৈতিক সীমান্ত অতিক্রম করে। এই সীমান্ত কোনো দেশের অভ্যন্তরস্থ সীমান্ত বা &lt;a href=&quot;/index.php?title=%E0%A6%86%E0%A6%A8%E0%A7%8D%E0%A6%A4%E0%A6%B0%E0%A7%8D%E0%A6%9C%E0%A6%BE%E0%A6%A4%E0%A6%BF%E0%A6%95_%E0%A6%B8%E0%A7%80%E0%A6%AE%E0%A6%BE%E0%A6%A8%E0%A7%8D%E0%A6%A4&amp;amp;action=edit&amp;amp;redlink=1&quot; class=&quot;new&quot; title=&quot;আন্তর্জাতিক সীমান্ত (পাতার অস্তিত্ব নেই)&quot;&gt;আন্তর্জাতিক সীমান্ত&lt;/a&gt; হতে পার...&amp;quot; দিয়ে পাতা তৈরি&lt;/p&gt;
&lt;p&gt;&lt;b&gt;নতুন পাতা&lt;/b&gt;&lt;/p&gt;&lt;div&gt;&amp;#039;&amp;#039;&amp;#039;আন্তঃসীমান্ত নদী&amp;#039;&amp;#039;&amp;#039; হল এমন ধরনের নদী যা অন্তত এক বা একাধিক দেশের রাজনৈতিক সীমান্ত অতিক্রম করে। এই সীমান্ত কোনো দেশের অভ্যন্তরস্থ সীমান্ত বা [[আন্তর্জাতিক সীমান্ত]] হতে পারে। বর্তমানে পৃথিবীতে প্রায় ২৬০টি আন্তঃসীমান্ত নদী রয়েছে। বাংলাদেশেও উল্লেখযোগ্য সংখ্যক আন্তঃসীমান্ত নদী রয়েছে যার বেশিরভাগই জাতীয় সীমান্ত অতিক্রম করেছে।&amp;lt;ref name=&amp;quot;বাংলাপিডিয়া&amp;quot;&amp;gt;{{বই উদ্ধৃতি |লেখক=মাসুদ হাসান চৌধুরী |সম্পাদক=[[সিরাজুল ইসলাম]] |শিরোনাম=আন্তঃসীমান্ত নদী |ইউআরএল=http://bn.banglapedia.org/index.php?title=আন্তঃসীমান্ত_নদী |অধ্যায়=আন্তঃসীমান্ত নদী |প্রকাশক=[[এশিয়াটিক সোসাইটি বাংলাদেশ]] |তারিখ=জানুয়ারি ২০০৩ |সংগ্রহের-তারিখ=নভেম্বর ১৫, ২০১৪ |অবস্থান=[[ঢাকা]] |আইএসবিএন=984-32-0576-6 |পাতা= |উক্তি=}}&amp;lt;/ref&amp;gt;&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
== বাংলাদেশের আন্তঃসীমান্ত নদী ==&lt;br /&gt;
বাংলাদেশের আন্তঃসীমান্ত নদীর সংখ্যা প্রায় ৫৭ টি। প্রতিবেশি দেশ [[ভারত]] এবং [[মায়ানমার]] থেকে এই নদীসমুহ বাংলাদেশে প্রবেশ করেছে। জলতাত্ত্বিক এবং রাজনৈতিক উভয় দিক হতে এই নদীগুলো গুরুত্বপূর্ণ। একদিকে এই নদীগুলি পলি বহন করে এনে মোহনা এলাকায় নতুন ভূমির সৃষ্টি করে অন্যদিকে এই পলি নদীর তলদেশ ভরাট করছে যা বন্যা সংঘটনের জন্য অনেকাংশে দায়ী। এছাড়া পানি বণ্টনের ক্ষেত্রে [[আন্তর্জাতিক আইন]] মেনে না চলার কারণে ভারত ও বাংলাদেশের মাঝে দীর্ঘদিন ধরে রাজনৈতিক অস্থিরতা বিদ্যমান রয়েছে।&amp;lt;ref&amp;gt;{{ওয়েব উদ্ধৃতি|ইউআরএল=http://ssrn.com/abstract=2193796 |লেখক=Maxwell, Daniel M|শিরোনাম=Exchanging Power: Prospects of Nepal-India Cooperation for Hydropower Development |প্রকাশক=SSRN|সংগ্রহের-তারিখ=নভেম্বর ১৫, ২০১৪}}&amp;lt;/ref&amp;gt;&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
ভারত এবং বাংলাদেশের আন্তঃসীমান্ত নদীর সংখ্যা &amp;#039;&amp;#039;&amp;#039;৫৪&amp;#039;&amp;#039;&amp;#039;টি যার মধ্যে শুধু গঙ্গা নদীর পানি বণ্টন চুক্তি রয়েছে। &amp;#039;&amp;#039;&amp;#039;১৯৯৬&amp;#039;&amp;#039;&amp;#039; সালের &amp;#039;&amp;#039;&amp;#039;১২ই &amp;#039;&amp;#039;&amp;#039; ডিসেম্বর স্বাক্ষরিত এই চুক্তি অনুযায়ী প্রতি বছর &amp;#039;&amp;#039;&amp;#039;৩১শে&amp;#039;&amp;#039;&amp;#039; জানুয়ারি থেকে &amp;#039;&amp;#039;&amp;#039;৩১শে&amp;#039;&amp;#039;&amp;#039; মে এই সময়ে ফারাক্কায় প্রবাহিত পানির পরিমাপের ভিত্তিতে দুটো দেশের মধ্যে পানি বণ্টন হবে। &amp;#039;&amp;#039;&amp;#039;৩০&amp;#039;&amp;#039;&amp;#039; বছর মেয়াদি এ চুক্তি নবায়িত হবে দুটি দেশের সম্মতির প্রেক্ষিতে।&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
== বাংলাদেশ-ভারত-মায়ানমার আন্তঃসীমান্ত নদীর তালিকা ==&lt;br /&gt;
{{Main|বাংলাদেশ-ভারত আন্তঃসীমান্ত নদীর তালিকা}}{{div col|colwidth=18em}}&lt;br /&gt;
* [[রায়মঙ্গল নদী|রায়মঙ্গল]]&lt;br /&gt;
* [[ইছামতি নদী|ইছামতী-কালিন্দী]]&lt;br /&gt;
* [[বেতনা-কোদালিয়া নদী|বেতনা-কোদালিয়া]]&lt;br /&gt;
* [[ভৈরব নদ|ভৈরব-কপোতাক্ষ]]&lt;br /&gt;
* [[মাথাভাঙ্গা নদী|মাথাভাঙ্গা]]&lt;br /&gt;
* [[গঙ্গা]]&lt;br /&gt;
* [[পাগলা নদী|পাগলা]]&lt;br /&gt;
* [[আত্রাই নদী|আত্রাই]]&lt;br /&gt;
* [[পুনর্ভবা]]&lt;br /&gt;
* [[তেতুলিয়া নদী|তেতুলিয়া]]&lt;br /&gt;
* [[টাঙ্গন নদী|টাঙ্গন]]&lt;br /&gt;
* [[কুলিক নদী|কুলিক বা কোকিল]]&lt;br /&gt;
* [[নাগর নদী|নাগর]]&lt;br /&gt;
* [[মহানন্দা নদী|মহানন্দা]]&lt;br /&gt;
* [[ডাহুক নদী|ডাহুক]]&lt;br /&gt;
* [[করতোয়া নদী|করতোয়া]]&lt;br /&gt;
* [[তালমা নদী|তালমা]]&lt;br /&gt;
* [[ঘোড়ামারা নদী|ঘোড়ামারা]]&lt;br /&gt;
* [[যমুনেশ্বরী নদী|দিওনাই-যমুনেশ্বরী]]&lt;br /&gt;
* [[বুড়ি তিস্তা নদী|বুড়িতিস্তা]]&lt;br /&gt;
* [[তিস্তা নদী|তিস্তা]]&lt;br /&gt;
* [[ধরলা নদী|ধরলা]]&lt;br /&gt;
* [[দুধকুমার নদী|দুধকুমার]]&lt;br /&gt;
* [[ব্রহ্মপুত্র]]&lt;br /&gt;
* [[জিঞ্জিরাম নদী|জিঞ্জিরাম]]&lt;br /&gt;
* [[চেল্লাখালি নদী|চিল্লাখালি]]&lt;br /&gt;
* [[ভোগাই নদী|ভোগাই]]&lt;br /&gt;
* [[সোমেশ্বরী নদী|সোমেশ্বরী]]&lt;br /&gt;
* [[জালুখালি নদী|দামালিয়া/যালুখালী]]&lt;br /&gt;
* [[নওয়াগাং নদী|নওয়াগাং]]&lt;br /&gt;
* [[উমিয়াম নদী|উমিয়াম]]&lt;br /&gt;
* [[যাদুকাটা নদী|যাদুকাটা]]&lt;br /&gt;
* [[ধলা নদী|ধলা]]&lt;br /&gt;
* [[পিয়াইন নদী|পিয়াইন]]&lt;br /&gt;
* [[সারিগোয়াইন নদী|শারি-গোয়াইন]]&lt;br /&gt;
* [[সুরমা]]&lt;br /&gt;
* [[কুশিয়ারা নদী|কুশিয়ারা]]&lt;br /&gt;
* [[সোনাই-বরদল নদী|সোনাই-বারদল]]&lt;br /&gt;
* [[জুরি নদী|জুরি]]&lt;br /&gt;
* [[মনু নদী|মনু]]&lt;br /&gt;
* [[ধলাই নদী|ধলাই]]&lt;br /&gt;
* [[লংলা নদী|লংলা]]&lt;br /&gt;
* [[খোয়াই নদী|খোয়াই]]&lt;br /&gt;
* [[সুতাং নদী|সুতাং]]&lt;br /&gt;
* [[সোনাই নদী|সোনাই]]&lt;br /&gt;
* [[হাওড়া নদী|হাওড়া]]&lt;br /&gt;
* [[বিজনী নদী|বিজনী]]&lt;br /&gt;
* [[সালদা নদী|সালদা]]&lt;br /&gt;
* [[গোমতী নদী|গোমতী]]&lt;br /&gt;
* [[কাঁকড়ি নদী|কাঁকড়ি]]-[[ডাকাতিয়া নদী|ডাকাতিয়া]]&lt;br /&gt;
* [[সিলোনিয়া নদী|সিলোনিয়া]]&lt;br /&gt;
* [[মুহুরী নদী|মুহুরী]]&lt;br /&gt;
* [[ফেনী নদী|ফেনী]]&lt;br /&gt;
* [[কর্ণফুলি নদী|কর্ণফুলি]]&lt;br /&gt;
* [[নিতাই নদী|নিতাই]]&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
বাংলাদেশ মিয়ানমার আন্তঃসীমান্ত নদী&lt;br /&gt;
* [[সাঙ্গু নদী|সাঙ্গু]]&lt;br /&gt;
* [[মাতামুহুরী]]&lt;br /&gt;
* [[নাফ নদী|নাফ]]।&amp;lt;ref name=&amp;quot;banglapedia&amp;quot;&amp;gt;{{সংবাদ উদ্ধৃতি |তারিখ=১৬ জুন ২০১৪ |শিরোনাম=আন্তঃসীমান্ত_নদী |ইউআরএল=http://bn.banglapedia.org/index.php?title=আন্তঃসীমান্ত_নদী |ওয়েবসাইট=বাংলাপিডিয়া |সংগ্রহের-তারিখ= ১৬ জুন ২০১৪}}&amp;lt;/ref&amp;gt;&lt;br /&gt;
&amp;lt;/div&amp;gt;&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
== আরো দেখুন ==&lt;br /&gt;
* [[দানিউব নদী]]&lt;br /&gt;
* [[নীল নদ]]&lt;br /&gt;
* [[রাইন নদী]]&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
== তথ্যসূত্র ==&lt;br /&gt;
{{সূত্র তালিকা|2}}&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
[[বিষয়শ্রেণী:আন্তর্জাতিক নদী]]&lt;/div&gt;</summary>
		<author><name>কবুতর</name></author>
	</entry>
</feed>